dinsdag 17 februari 2009 / Kunst & Filosofie
Felix & Sofie: Geweld, Tragedie en de Blues
Februari, de koudste maand van het jaar. Tijd voor de intense melancholie van de blues of de verschroeiende hitte van geweld. Nederlands jongste rijzende filosofische ster brengt een vernieuwende these over de culturele rol van de tragedie en een oudere Nederlandse ster neemt afscheid van zijn filosofische loopbaan met een doorwrochte studie over geweld.
Filosofie van de Blues - Tragiek van de tragedie
Niels van Poecke won met het boek De tragiek van de tragedie, over Nietzsche, Wagner en bluesmuziek de Pop Scriptie Prijs 2007. Hij schreef een verhandeling over het goed en het kwaad en alles wat daar tussen zit, geplaatst in de culturele context van de Europese, Amerikaanse en Afrikaanse muziekculturen. Vanavond komt u te weten waarom de levenskrachtige Afro-Amerikaanse bluesmuziek een wedergeboorte van de tragedie te noemen is. Hoe de blues de Afro-Amerikanen op de katoenplantages houvast gaf in de clash tussen de West-Afrikaanse en Amerikaanse cultuur en hoe bluesmuzikanten tragische dichters en tragische helden werden. Maar was dit een laatste stuiptrekking? Is sindsdien het tragische nog te bespeuren in onze cultuur? En wat heeft de tragedie ons (nog) te zeggen? Niels van Poecke is student wijsbegeerte aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Interview: Stijn Sieckelinck
Met alle geweld - Het magnum opus van Hans Achterhuis
Het is niet altijd pais en vree tussen mensen, geweld lijkt bij het menselijk leven te horen. Hans Achterhuis schreef bij de afsluiting van zijn professorale loopbaan zijn magnum opus, Met alle geweld. Hierin noemt hij de droom van algehele geweldloosheid ronduit gevaarlijk. Maar wat moeten we dan aan met geweld? Hoe houden we het binnen de perken? Vroeger, merkt Achterhuis op, dacht hij veel te gemakkelijk, instrumenteel, over geweld. Er was goed geweld en er was slecht geweld, afhankelijk van het doel - een visie die hij nu hartstochtelijk verwerpt. Achterhuis probeert alle mogelijke vormen van geweld - staatsgeweld, seksueel geweld, terroristisch geweld, oorlogsgeweld, huiselijk geweld - met elkaar in verband te brengen. Hij benadert het geweldsgebruik vanuit een zestal perspectieven: het doel-middeldenken ("heiligt het doel de middelen?"), het denken in "wij" en "zij", de zogenaamde mimetische begeerte en de strijd om erkenning, de spanning tussen moraal en politiek en de "dierlijke natuur van de mens". Hans Achterhuis (1942) is een van Nederlands bekendste filosofen, die in zijn boeken vaak kritisch in gaat op actuele problematiek. Interview: Jan Dirk Snel.
Er zijn nog geen reacties